Share

Ο πιο βάναυσος τιμωρός είναι ο ίδιος μας ο εαυτός.

Ο άγιος Πορφύριος έλεγε, ότι τα συναισθήματα που δεν εκφράζονται γίνονται ασθένειες. Ασθένειες που η επιστήμη της νευροψυχολογίας ονομάζει με ένα γενικό όρο νευρώσεις, ο ψυχίατρος Βίκτωρ Φράνκλ στο βιβλίο του «Το νόημα της ζωής», είπε ότι αυτές οι νευρώσεις υπάρχουν μέσα στον άνθρωπο είτε από κληρονομικότητες είτε δημιουργούνται στην ζωή του από την παιδική ηλικία και μετέπειτα, και είναι ικανές να τον παραλύσουν συναισθηματικά.

Ο Δρ. Φράνκλ έδειξε μία άλλη οδό στην εξήγηση και επίλυση αυτών των νευρώσεων, διαφορετικό από τις γνωστές μέχρι τότε ψυχοθεραπευτικές θεωρίες της εποχής, όπως του Φρόυντ ή του Άντλερ, κι έτσι δημιουργήθηκε στην Αυστρία ένα τρίτο ρεύμα ψυχοθεραπείας το οποίο ήταν αφιερωμένο στο νόημα των καταστάσεων και το γενικό υπερνόημα της ζωής.

Εν ολίγοις ο Δρ. Φράνκλ ξεπερνώντας τις εσωστρεφείς μέχρι τότε θεωρίες του «Εγώ» , διατύπωσε ότι στον άνθρωπο εμφανίζονται οι ήδη υπάρχουσες νευρώσεις όταν αυτός έχει χάσει το νόημα της ζωής του λόγο της καταστάσεως που βιώνει, και θεώρησε ότι η λύση για αυτό δεν είναι να αναλυθεί εκ βαθέως η ψυχολογική του κατάσταση αλλά να καθαρισθεί το τοπίο για τον ασθενή ώστε να μπορέσει να δει καλύτερα το νόημα. Έλεγε χαρακτηριστικά «Η δουλειά μας σαν ιατροί δεν είναι να κατευθύνουμε τον άνθρωπο αλλά να κάνουμε ουσιαστικά την δουλειά του οφθαλμίατρου, δηλαδή να καθαρίσουμε το μάτι του ασθενή από τις διάφορες στρεβλώσεις της πραγματικότητας για να απομακρυνθούν οι νευρώσεις.» και συμπλήρωνε χαρακτηριστικά «Από τότε που οι άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τους παπάδες ,τους ραβίνους και τους πάστορες ,στα ιατρικά γραφεία ακούγονται φιλοσοφικές συζητήσεις αναζήτησης του νοήματος της ζωής, του πόνου και του θανάτου.»

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου που λειτουργούσε με έναν ασθενή ο Δρ. Φρανκλ σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ήταν το ακόλουθο :

Κάποιος ηλικιωμένος στην Βιέννη υπέφερε από κατάθλιψη λόγω του θανάτου της γυναίκας του. Ο Δρ. Φρανκλ προσπάθησε να τον βοηθήσει στην κατάσταση που βρισκόταν.
Του έκανε την ερώτηση: “τί θα συνέβαινε αν είχες πεθάνει πρώτος εσύ και η γυναίκα σου θα έπρεπε να επιζήσει;”.
Στην απάντηση εκείνου ότι η γυναίκα του θα υπέφερε πιο πολύ, ο Δρ. Φρανκλ του είπε ότι του δόθηκε η ευκαιρία να σηκώσει αυτός, από αγάπη, τον πόνο που θα υπέφερε η γυναίκα του, αν έμενε εκείνη στην ζωή. Με αυτόν τον τρόπο, όπως σημειώνει, “ο γέρος ξαφνικά είδε την κατάστασή του με άλλα μάτια και επανεκτίμησε τον πόνο του μέσα από το νόημα της θυσίας, για χάρη της γυναίκας του”.
Όταν ο Δρ. Φρανκλ ανέφερε σε μια ομιλία του αυτό το παράδειγμα, ένας αμερικανός ψυχαναλυτής του αντέταξε ότι ο ασθενής εκείνος πονούσε πολύ από τον θάνατο της γυναίκας του, επειδή υποσυνείδητα την μισούσε, όσο ζούσε. Στην ένσταση αυτή ο Δρ. Φρανκλ απάντησε πολύ εμφαντικά:
«Αυτό μπορούσε να συμβεί, αν είχες τον ασθενή ξαπλωμένο στο ντιβάνι σου για 5ΟΟ ώρες και αφού θα του είχες κάνει πλύση εγκεφάλου και θα τον είχες κατηχήσει μέχρι του σημείου να ομολογήσει: «Ναι γιατρέ, έχεις δίκιο, μισούσα τη γυναίκα μου… ποτέ δεν την αγάπησα».
Και συνέχισε: «Εσύ μεν θα είχες πετύχει να στερήσεις απ’ αυτόν τον γέρο το μόνο πολύτιμο θησαυρό που του είχε απομείνει, ιδιαίτερα αυτή την ιδανική συζυγική ζωή, που είχανε χτίσει, τη δική τους πραγματική αγάπη… όμως εγώ πέτυχα μέσα σ’ ένα λεπτό με μια ουσιαστική αντιστροφή της στάσης του –για να λέμε και την αλήθεια– να του δώσω παρηγοριά».

Στο βιβλίο του «Το νόημα της ζωής» αναλύει το νόημα και το υπερνόημα ,αλλά και την χαρακτηριστική τραγική τριάδα της ενοχής, του πόνου και του θανάτου, και βεβαίως διεξοδικά την Λογοθεραπεία ,δηλαδή την ίαση του νου μέσω του χαμένου νοήματος , λόγος = νόημα, καθώς χαρακτηριστικά λέει ότι όποια και να είναι η νεύρωση κατά βάθος ο άνθρωπος έχει την ελευθερία να επιλέξει την ίαση από την ασθένεια , και αυτό το έμαθε βιωματικά στις άθλιες καταστάσεις των φυλακών του Άουσβιτς ,όπου ήταν κρατούμενος, και παρατηρούσε και στον εαυτό του αλλά και στους άλλους τροφίμους πως αντιδρούσαν στις νέες συνθήκες τις ζωής τους.

Leave a Comment