Share

Μία σύντομη αναδρομή στις σχέσεις ΗΠΑ και Κούβας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες “άνοιξαν” τις διπλωματικές επαφές τους με την Κούβα πριν μερικούς μήνες, ξεκινώντας μια νέα εποχή για τις δύο αυτές χώρες, μετά από πολλές δεκαετίες εχθρότητας. Όμως, για να καταλάβουμε τους λόγους αυτής της αντιπαλότητας, πρέπει να κοιτάξουμε πίσω στο παρελθόν, στα μέσα του 19ου αιώνα.

Την εποχή εκείνη, οι ΗΠΑ ήταν κομμένες σε δύο μέτωπα: υπέρ και κατά της δουλείας και ένα από τα διεκδικούμενα μερίδια ήταν η ισπανική αποικία της Κούβας. Οι νότιες πολιτείες, οι οποίες τάσσονταν υπέρ της δουλείας, ήθελαν να αγοράσουν το νησί από την Ισπανία ή να το κατακτήσουν, μετατρέποντας το σε μία νέα πολιτεία. Οι πολιτείες που τάσσονταν κατά της δουλείας εναντιώθηκαν, αποκαλώντας το μία κίνηση ιμπεριαλισμού.

Το 1898, η Κούβα επαναστάτησε κατά της Ισπανίας, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να τους υποστηρίζουν ενεργά, ξεκινώντας τον Ισπανό-αμερικάνικο πόλεμο. Στις ΗΠΑ, οι απόψεις ήταν διφορούμενες ως προς τις επιδιώξεις της κυβέρνησης τους, με την μία πλευρά να υποστηρίζει την κατάκτηση του νησιού και την άλλη την απελευθέρωση του. Αυτό ήταν ένα μεγάλο ερώτημα όχι μόνο για την κατάσταση της Κούβας, αλλά και των ΗΠΑ, αφού αυτόματα θα μετατρέπονταν σε μία αποικιοκρατική δύναμη, με σκοπό να προχωρήσει προς την Λατινική Αμερική. Η συγκεκριμένη διαφωνία έχει συνεχιστεί, με διαφορετικές μορφές, μέχρι σήμερα. Τελικά, επικράτησε η πλευρά της απελευθερωτικής άποψης, με την εξαίρεση ότι ο κόλπος του Γκουαντάναμο θα ανήκε στις ΗΠΑ, ενώ θα είχαν και το γενικό πρόσταγμα πάνω στην εξωτερική πολιτική της Κούβας, με την δυνατότητα να επεμβαίνουν όποτε έκριναν σωστό.

Το 1906 και το 1917, υπήρξαν δύο διαφορετικές περιπτώσεις όπου ο Αμερικάνικος στρατός πήρε τα ηνία της Κούβας, με σκοπό να επιλύσει τις πολιτικές κρίσεις που ξέσπασαν. Αλλά, αυτό σήμαινε ότι προστάτευαν τα συμφέροντα των ΗΠΑ, όπως η εισαγωγή ζάχαρης.

Το 1933, ο λαός της Κούβας επαναστάτησε κατά της κυβέρνησης του Χεράρδο Μασάδο, με την κυβέρνηση του Φράνκλιν Ρούσβελτ να μένει άπραγη, δηλώνοντας ουδετερότητα. Για την επόμενη εικοσαετία, το πολίτευμα στην Κούβα ήταν δημοκρατικό και φιλικό με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αυτό άλλαξε το 1952, όταν ο Φουλχένσιο Μπατίστα παίρνει την ηγεσία με την βοήθεια του στρατού, αναστέλλοντας το σύνταγμα. Από την επόμενη χρονιά, το κομμουνιστικό κίνημα της χώρας επαναστατεί, υπό την ηγεσία του Φιντέλ Κάστρο. Οι αντικομμουνιστικές Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν τον Μπατίστα, με τον κόσμο του νησιού να αντιμετωπίζει τον δικτάτορα ως προέκταση του Αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.

Το 1959, επικρατούν οι κομμουνιστικές δυνάμεις και ο Κάστρο ανακτά τα ηνία, με τις ΗΠΑ να θέτουν εμπάργκο για να πνίξουν την οικονομία της Κούβας, να επιχειρούν να δολοφονήσουν τον Κάστρο και να στηρίζουν, μέσω της CIA, την εισβολή στον κόλπο των Χοίρων τον Απρίλιο του 1961. Ο Κουβανός ηγέτης στράφηκε προς την Σοβιετική Ένωση, ζητώντας βοήθεια και το 1962 έφθασε κοντά στο να ξεκινήσει τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, όταν οι ΗΠΑ μπλόκαραν την τοποθέτηση σοβιετικών πυραύλων στην Κούβα.

Την δεκαετία του ’80, ο Κάστρο προσπάθησε να φανεί πιο διαλλακτικός, επιτρέποντας στους κατοίκους της χώρας του να αφήνουν το νησί, με αποτέλεσμα 125.000 Κουβανοί πολίτες να μετακομίσουν στην Φλόριντα, φανερώνοντας το κίνημα κατά του Κομμουνισμού που υπήρχε στην ίδια τους τη χώρα.

Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, ο Μπιλ Κλίντον θέλησε να τελειώσει την διαμάχη, βλέποντας ότι η Κούβα δεν αποτελεί απειλή για τις ΗΠΑ. Το ίδιο και ο Κάστρο, ο οποίος δεν μπορούσε πλέον να βασίζεται στην σοβιετική βοήθεια. Παρ’ όλα αυτά, οι Κουβανοί μετανάστες που ζούσαν στις ΗΠΑ, επιθυμούσαν την διατήρηση του εμπάργκο. Το 1996, η κυβέρνηση του Κάστρο έριξε δύο ιδιωτικά αεροπλάνα που μετέφεραν ακτιβιστές, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις, με αποτέλεσμα την υποχώρηση του Κλίντον.

Είκοσι χρόνια αργότερα, η κυβέρνηση Ομπάμα επιχείρησε και πάλι να τελειώσει την διαμάχη, με τους Αμερικανούς πολίτες να μην στηρίζουν πλέον, το εμπάργκο. Οι Κουβανοί που ζουν στις ΗΠΑ είναι οικονομικοί μετανάστες και όχι πολιτικοί εξόριστοι. Ο Φιντέλ Κάστρο παραδίδει την εξουσία στον αδελφό του, Ραούλ, ο οποίος γνωρίζει την ανάγκη αλλαγής για την χώρα του. Με την βοήθεια του Πάπα Φρανγκλίνου, οι δύο χώρες ξεκινούν συζητήσεις το 2013, με το τέλος της διαμάχης να ανακοινώνεται ένα χρόνο αργότερα. Ο Ομπάμα έγινε ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που επισκέφθηκε την Κούβα μετά το 1928, κλείνοντας ένα μεγάλο κύκλο και πιθανόν, ανοίγοντας ένα νέο.

 

Leave a Comment